Programma 1 Veiligheid

Wat is onze ambitie?

De Hoeksche Waard staat voor een veilige, leefbare en weerbare gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen en verantwoordelijkheid nemen voor hun omgeving. Wij investeren in een zichtbare overheid, effectieve handhaving, sterke lokale gemeenschappen en een goede samenwerking met onze partners in de veiligheidsketen.

De komende jaren richten wij ons op het beperken van overlast, het vergroten van de fysieke en digitale weerbaarheid, het bestrijden van ondermijnende criminaliteit en het versterken van de crisisorganisatie. Daarbij zetten wij in op preventie waar mogelijk en handhaving waar nodig. Samen met inwoners, ondernemers, politie, veiligheidsregio, jongerenwerk en zorgpartners werken wij aan een veilige Hoeksche Waard. De veiligheidsopgaven van deze tijd vragen om een integrale benadering. Daarom versterken wij de verbinding tussen veiligheid, jeugd, zorg, leefbaarheid en crisisbeheersing. We investeren in vroegsignalering, preventie, digitale en maatschappelijke weerbaarheid en een gezamenlijke aanpak van complexe veiligheidsvraagstukken.

Onze kernambities zijn:

• Het behouden en versterken van de veiligheid en leefbaarheid in alle kernen.
• Het voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit.
• Het vergroten van de weerbaarheid tegen cybercrime en digitale fraude.
• Het beperken van woon-, jeugd- en maatschappelijke overlast.
• Het organiseren van veilige evenementen, demonstraties en jaarwisselingen.
• Het versterken van crisisbeheersing en gemeentelijke weerbaarheid.

Indeling programma

Tot het programma Veiligheid behoren de taakvelden: crisisbeheersing, brandweer, openbare orde (inclusief handhaving) en veiligheid.

Wat gebeurt er om ons heen?

Toenemende druk op leefbaarheid en openbare orde

De Hoeksche Waard groeit. Meer inwoners, woningbouwontwikkelingen en een toenemende druk op de openbare ruimte brengen nieuwe veiligheids- en leefbaarheidsvraagstukken met zich mee. Inwoners verwachten een zichtbare overheid die snel reageert op meldingen van overlast en onveiligheid. Daarom versterken wij toezicht, handhaving en de aanpak van overlastlocaties.

Toenemende polarisatie en maatschappelijke spanningen

Landelijke en internationale gebeurtenissen hebben steeds vaker een directe invloed op de lokale samenleving. Discussies over migratie, opvanglocaties, woningbouw, energievoorzieningen en andere maatschappelijke vraagstukken kunnen leiden tot polarisatie en spanningen tussen groepen inwoners. Deze ontwikkelingen vragen om een overheid die zichtbaar aanwezig is, luistert naar zorgen uit de samenleving, ruimte biedt voor dialoog en tegelijkertijd duidelijk optreedt wanneer de openbare orde of veiligheid in het geding komt

Ondermijning blijft een risico

De Hoeksche Waard kent een uitgestrekt buitengebied, bedrijventerreinen en logistieke verbindingen. Dit maakt de gemeente aantrekkelijk voor criminelen die misbruik maken van legale structuren voor illegale activiteiten. Wij investeren daarom in informatiegestuurd werken, Bibob-toetsing en integrale controles met politie, RIEC en andere partners.

Weerbaarheid wordt steeds belangrijker

Langdurige stroomuitval, digitale verstoringen, cyberaanvallen, extreem weer en geopolitieke ontwikkelingen laten zien dat gemeenten zich moeten voorbereiden op langdurige ontwrichting. Daarom stellen wij een lokaal weerbaarheidsplan op. We werken samen met de Veiligheidsregio aan onder andere het vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners.

Meer aandacht voor zorg en veiligheid

Het aantal meldingen van personen met onbegrepen gedrag en complexe zorg- en veiligheidsvraagstukken neemt toe. Een integrale aanpak met het sociaal domein, SamenWaard, politie en zorgpartners is noodzakelijk om escalatie te voorkomen en passende ondersteuning te bieden.

Digitale criminaliteit neemt toe

Cybercrime, phishing en online fraude treffen steeds vaker inwoners en ondernemers. Preventie, bewustwording en digitale weerbaarheid worden daarom een vast onderdeel van onze veiligheidsaanpak.

Waar zetten we de komende jaren op in?

De veiligheidsopgave van de Hoeksche Waard laat zich steeds minder vanuit afzonderlijke beleidsvelden benaderen. Daarom werken wij de komende jaren langs vijf samenhangende prioriteiten:

1. Jeugd en veilig opgroeien;
2. Zorg en veiligheid: grip op complexe casuïstiek;
3. Ondermijning en een weerbare lokale economie;
4. Leefbaarheid en digitale veiligheid;
5. Crisisbeheersing en maatschappelijke weerbaarheid.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Doelen, KPIs en ambities Veiligheid

De onderstaande tabel toont vier thematische doelen, elk voorzien van meetbare indicatoren daar waar die beschikbaar zijn. Indicatoren die verplicht zijn worden met (BBV) aangegeven.

Indicatoren en kengetallen Veiligheid

Veiligheidsbeleving inwoners woonbuurt

Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de veiligheidsbeleving van inwoners in de woonbuurt over de periode 2023-2027 en hoe dit zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.

De veiligheidsbeleving van inwoners in de woonbuurt blijft in de Hoeksche Waard op een hoog niveau, hoewel sprake is van een lichte daling van 7,9 in 2023 naar 7,7 in 2025, waarna de score naar verwachting in 2027 stabiel blijft op 7,7. Ondanks deze daling scoort de Hoeksche Waard nog altijd hoger dan het landelijk gemiddelde, dat in 2023 7,5 en in 2025 7,4 bedroeg. Dit laat zien dat inwoners van de Hoeksche Waard hun woonomgeving over het algemeen als veiliger ervaren dan gemiddeld in Nederland. Het blijft belangrijk om te investeren in leefbaarheid, sociale cohesie en de aanpak van overlast en criminaliteit om deze positieve veiligheidsbeleving te behouden.

% inwoners dat zich (wel eens) onveilig voelt in de eigen buurt

Hieronder is weergegeven welk percentage inwoners aangeeft zich wel eens onveilig te voelen in de eigen buurten hoe dit zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.

Het percentage inwoners dat zich wel eens onveilig voelt stijgt in de Hoeksche Waard van % in 2023 naar 35,8% in 2025 en blijft naar verwachting in 2027 stabiel op 35,8%. Ondanks deze toename ligt het aandeel inwoners dat zich onveilig voelt zowel in 2023 als in 2025 onder het landelijk gemiddelde van respectievelijk 37,0% en 39,7%. Dit betekent dat inwoners van de Hoeksche Waard zich over het algemeen minder vaak onveilig voelen dan gemiddeld in Nederland. De stijgende trend vraagt echter om blijvende aandacht voor factoren die van invloed zijn op het veiligheidsgevoel, zoals overlast, criminaliteit en de leefbaarheid in wijken en dorpen.

Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners BBV indicator

Hieronder is weergegeven hoe het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners zich in de Hoeksche Waard ontwikkelt in vergelijking met het landelijk gemiddelde.

Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners ligt in de Hoeksche Waard gedurende de gehele periode duidelijk onder het landelijk gemiddelde. Tussen 2020 en 2024 blijft het cijfer in de Hoeksche Waard stabiel rond de 2,2 à 2,3 geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. In 2025 daalt het aantal naar 2,1 en deze waarde blijft naar verwachting gelijk in 2027. Landelijk schommelt het aantal geweldsmisdrijven in dezelfde periode tussen 4,3 en 4,6 per 1.000 inwoners. Daarmee blijft de Hoeksche Waard structureel aanzienlijk veiliger dan het landelijke beeld als het gaat om geregistreerde geweldscriminaliteit.

Aantal meldingen woonoverlast

Hieronder is weergegeven hoe het aantal meldingen woonoverlast zich in de Hoeksche Waard ontwikkelt.

Het aantal meldingen van woonoverlast laat over de periode 2022-2025 een wisselend maar overwegend stijgend beeld zien. Na een afname van 119 meldingen in 2022 naar 75 meldingen in 2023, neemt het aantal meldingen weer toe naar 100 in 2024 en 155 in 2025. Voor 2027 wordt ervan uitgegaan dat het aantal meldingen van 155 niet toeneemt. De ontwikkeling wijst erop dat woonoverlast een blijvend aandachtspunt is binnen de Hoeksche Waard. De stijging van het aantal meldingen kan wijzen op een toename van ervaren overlast, maar kan ook samenhangen met een grotere meldingsbereidheid van inwoners en een betere bekendheid van de beschikbare meldingskanalen.

Winkeldiefstallen [per 1.000 inwoners] BBV indicator

Hieronder is weergegeven hoe het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners in de Hoeksche Waard zich ontwikkelt in vergelijking met het landelijk gemiddelde

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners ligt in de Hoeksche Waard gedurende de gehele periode aanzienlijk lager dan het landelijk gemiddelde. In 2022 en 2023 bedraagt het aantal winkeldiefstallen 0,5 per 1.000 inwoners, waarna in 2024 een daling zichtbaar is naar 0,3. In 2025 stijgt het cijfer weer naar 0,5 en komt daarmee terug op het niveau van de voorgaande jaren. Landelijk ligt het aantal winkeldiefstallen beduidend hoger, hoewel hier sprake is van een lichte daling van 2,5 in 2023 naar 2,1 in 2025. De cijfers laten zien dat winkeldiefstal in de Hoeksche Waard relatief beperkt voorkomt en dat het niveau structureel gunstiger is dan het landelijke beeld.

Diefstallen uit woning [per 1.000 inwoners] BBV indicator

Hieronder is weergegeven hoe het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners in de Hoeksche Waard zich ontwikkelt in vergelijking met het landelijk gemiddelde.

Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners blijft in de Hoeksche Waard over de gehele periode lager dan het landelijk gemiddelde. In 2022 en 2023 bedraagt het aantal woningdiefstallen 0,6 per 1.000 inwoners, waarna in 2024 een tijdelijke stijging zichtbaar is naar 0,9. In 2025 daalt het aantal weer naar 0,6 en keert daarmee terug naar het niveau van de voorgaande jaren. Landelijk is juist sprake van een geleidelijke afname van 1,4 in 2022 naar 1,2 in 2024 en 2025. Ondanks de piek in 2024 blijft het aantal woningdiefstallen in de Hoeksche Waard structureel lager dan het landelijke gemiddelde, wat wijst op een relatief gunstige positie ten aanzien van deze vorm van criminaliteit.

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) [per 1.000 inwoners] BBV indicator

Hieronder is weergegeven hoe het aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners in de Hoeksche Waard zich ontwikkelt in vergelijking met het landelijk gemiddelde.

Het aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners laat in de Hoeksche Waard een lichte stijging zien. Ondanks deze toename ligt het aantal vernielingen en beschadigingen gedurende de gehele periode duidelijk onder het landelijk gemiddelde. De cijfers laten zien dat vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte in de Hoeksche Waard relatief minder vaak voorkomen dan gemiddeld in Nederland, hoewel de stijging sinds 2024 aandacht vraagt om deze gunstige positie te behouden.

Jongeren met een delict voor de rechter [%] BBV indicator

Hieronder is weergegeven welk percentage jongeren in de Hoeksche Waard met een delict voor de rechter komt en hoe dit zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.

Het percentage jongeren dat met een delict voor de rechter komt, blijft in de periode 2020-2023 zowel in de Hoeksche Waard als landelijk stabiel op 1%. De cijfers laten zien dat de Hoeksche Waard op dit gebied gelijk presteert aan het landelijke gemiddelde.

Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar BBV indicator

Hieronder is weergegeven hoe het aantal Halt-verwijzingen per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar in de Hoeksche Waard zich ontwikkelt in vergelijking met het landelijk gemiddelde.

Het aantal Halt-verwijzingen per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar laat in de Hoeksche Waard een wisselend verloop zien. In vergelijking met Nederland ligt de Hoeksche Waard in 2021 en 2022 onder het landelijk gemiddelde, is het niveau in 2023 en 2024 gelijk aan het landelijke cijfer en ligt het in 2025 opnieuw lager dan het landelijk gemiddelde (10). Dit beeld wijst erop dat de ontwikkeling van lichte jeugdcriminaliteit in de Hoeksche Waard grotendeels aansluit bij de landelijke trend, terwijl het aantal verwijzingen over de gehele periode gemiddeld genomen iets lager ligt dan in Nederland.

Wat mag het kosten?

Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-.

(Bedragen x €1.000)

Welke verbonden partijen dragen bij aan het realiseren van onze doelstellingen?

GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

Dit openbaar lichaam integreert de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (bij ongevallen en rampen) bestuurlijk en operationeel op regionaal niveau binnen het samenwerkingsgebied. Dat gebeurt met behoud van lokale verankering. De doelstelling is een efficiënte en slagvaardige hulpverlening, onder andere op basis van een gecoördineerde voorbereiding. Ook is het een platform voor samenwerking met diensten die aan hulpverlening zijn gelieerd, partners en andere openbare lichamen.

Welke investeringen voeren wij uit?

Voor dit programma zijn geen nieuwe (vervangings)investeringen gepland.

Welke taakstellingen hebben betrekking op dit programma?

Op dit programma zijn geen taakstellingen van toepasssing.

Welke strategische risico’s en beheersmaatregelen zijn van toepassing?

De onderstaande tabel geeft een overzicht van de strategische risico's die betrekking hebben op dit programma. In de paragraaf Weerstandsvermogen & Risicobeheersing is het totaal van alle risico's opgenomen met daarbij de berekening van het (benodigde) weerstandsvermogen.

(Bedragen * €1.000)