Programma 3 Economie

Wat is onze ambitie?

De Hoeksche Waard wil zich ontwikkelen tot een vitale, duurzame en innovatieve economie met een aantrekkelijk vestigingsklimaat, een sterke werkgelegenheid en een toekomstbestendig landschap.

Onze kernambities zijn:

• een vitale regionale economie;
• duurzame en innovatieve landbouw;
• een weerbare en flexibele arbeidsmarkt;
• een bloeiende vrijetijdseconomie;
• sterke positionering van de Hoeksche Waard.

Indeling programma

Tot het programma Economie behoren de taakvelden economische ontwikkelingen, fysieke bedrijfsinfrastructuur, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen en economische promotie.

Wat gebeurt er om ons heen?

Algemeen

• De economie in Nederland blijft in 2027 naar verwachting gematigd groeien. Deze groei wordt met name gestimuleerd door hogere consumptieve uitgaven van huishoudens en overheidsbestedingen.
• De werkloosheid loopt naar verwachting licht op en de inflatie zal stabiliseren.
• De internationale situatie zorgt voor veel onzekerheid en is sterk van invloed op de economische verwachtingen.

Arbeidsmarkt

• Waar de arbeidsmarkt landelijk gezien iets minder krap lijkt te worden dan voorgaande jaren, is deze in de Hoeksche Waard wel structureel krap, met een hoge arbeidsparticipatie en lage werkloosheid. De aanhoudende personeelstekorten vormen een belemmering voor de arbeidsproductiviteit. Het verbeteren van de arbeidsproductiviteit is dan ook een belangrijke bron voor het groeivermogen.
• De opkomst van AI en robotisering gaat naar verwachting een grote impact hebben op de arbeidsmarkt in de komende jaren.

Ondernemersfonds

• Een ondernemersfonds is een structurele financiële positie om de gezamenlijke omgevingsbelangen van ondernemers te financieren en om de organisatiegraad en betrokkenheid te verhogen.
• Er is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een ondernemersfonds in de Hoeksche Waard en de uitkomsten zijn positief. Het is afhankelijk van het draagvlak onder de ondernemers in de Hoeksche Waard of zo'n fonds gerealiseerd wordt.

Vrijetijdssector

• De vrijetijdssector staat onder druk door personeelstekorten en financiële uitdagingen door sterk gestegen kosten.

Agrarische sector

• Geopolitieke ontwikkelingen, zoals spanningen in het Midden-Oosten, zorgen voor hogere kosten van productiemiddelen. De kosten voor onder meer kunstmest, gewasbeschermingsmiddelen en brandstof stijgen, terwijl opbrengstprijzen van belangrijke gewassen deze kostenstijgingen onvoldoende compenseren. Hierdoor komen de inkomens en marges van akkerbouwbedrijven onder druk te staan.
• Weersomstandigheden en klimaatverandering blijven belangrijke onzekerheden voor de landbouwsector. De verwachting is dat weersextremen vaker zullen voorkomen, waardoor het belang van financiële weerbaarheid en aanpassingsvermogen verder toeneemt.

Bedrijventerreinen

• Het aanbod van bedrijventerreinen in de Hoeksche Waard is op dit moment vrijwel volledig uitgegeven en de vraag is onverminderd hoog. Deze ontwikkelingen en de mogelijke gevolgen voor de vitaliteit van de regionale economie nemen we mee in verschillende beleidsdocumenten.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Doelen, KPIs en ambities Economie

De onderstaande tabel toont een aantal thematische doelen, elk voorzien van meetbare indicatoren daar waar die beschikbaar zijn. Indicatoren die verplicht zijn worden met (BBV) aangegeven.

Indicatoren en kengetallen Economie

Netto Arbeidsparticipatie BBV kengetal

Hieronder is weergegeven het percentage Netto Arbeidsparticipatie.

De Netto Arbeidsparticipatie geeft aan welk deel van de bevolking (15-75 jaar) een betaalde baan heeft. De arbeidsparticipatie in gemeente Hoeksche Waard is hoger dan landelijk. Begin 2025 telde de gemeente 90.770 inwoners. De werkzame beroepsbevolking bestaat uit ongeveer 49.000 personen. Het opleidings- en beroepsniveau van de werkzame beroepsbevolking in de gemeente liggen van oudsher iets lager dan landelijk.

Cijfers uitgaande pendel

Hieronder zijn de cijfers weergegeven over de uitgaande pendel in de Hoeksche Waard. Het gaat daarbij om mensen uit de beroepsbevolking die werkzaam zijn in een andere gemeente.

De Hoeksche Waard kent een grote uitgaande pendel van werknemers, met name naar Rotterdam en de rest van Rijnmond. In totaal gaat het om 25.600 personen in 2025 die werkzaam zijn in andere gemeenten. Verreweg de meesten werken in Rotterdam (9.800), gevolgd door Overig groot-Rijnmond (5.600), Dordrecht (2.500), Overig Zuid-Holland (3.900) en buiten Zuid-Holland (3.800).
De personen behorende tot de uitgaande pendel maken ongeveer 56% uit van de totale werkzame beroepsbevolking van de Hoeksche Waard. Het aandeel uitgaande pendel in de Hoeksche Waard is in de afgelopen jaren overigens licht gedaald.

De werkgelegenheid in de gemeente is naar verhouding klein. Het aantal banen per 1000 inwoners is lager dan het landelijk gemiddelde. Het is onze ambitie dit te verbeteren en daarmee ook de uitgaande pendel te verkleinen zodat meer inwoners van de Hoeksche Waard ook werken in de Hoeksche Waard.

Leegstandspercentage winkelruimte in centra (winkelverkoopvloeroppervak)

Hieronder is het percentage weergegeven over leegstand winkelruimte in centra (het winkelverkoopvloeroppervlak).

Frictieleegstand is de tijdelijke leegstand die nodig is om de markt flexibel te houden. Het biedt ruimte voor verhuizingen van bestaande winkels, vernieuwingen en de komst van nieuwe concepten. Een gezonde frictieleegstand in de winkelstraat ligt rond de 5%. Het is onze ambitie de leegstand niet boven dit percentage op te laten lopen.

%Aandeel recreatie en toerisme in totale werkgelegenheid

Hieronder is het aandeel van de sector recreatie en toerisme in de totale werkgelegenheid weergegeven.

Het aandeel ligt in de Hoeksche Waard onder het landelijk gemiddelde. Het is het streven dit aandeel de komende jaren te laten toenemen.

Waardering vrijetijdsaanbod

Hieronder is de waardering van bezoekers van het vrijetijdsaanbod op een schaal van 1 tot 10 weergegeven.

Het is ons streven de waardering voor het vrijetijdsaanbod de komende jaren te laten stijgen door in te zetten op kwaliteit waarbij behoud van aanbod en vindbaarheid van het aanbod centraal staan.

Vestigingen van bedrijven (per 1000 inwoners 15-64 jaar) BBV indicator

Hieronder is het aantal vestigingen van bedrijven per 1000 inwoners in de leeftijdscategorie 15-64 jaar weergegeven.

Om ervoor te zorgen dat de inwoners van de Hoeksche Waard binnen de gemeente werk kunnen vinden, is het wenselijk dat het relatief aantal bedrijfsvestigingen in de Hoeksche Waard minimaal gelijk blijft aan het landelijk gemiddelde.

Banen [per 1.000 inwoners van 15-64 jaar] BBV kengetal

Hieronder is het aantal banen per 1000 inwoners in de leeftijdscategorie 15-64 jaar weergegeven.

Het aantal banen per 1000 inwoners is in de Hoeksche Waard lager dan het landelijk gemiddelde. Deels is dat te verklaren door de zeer hoge werkgelegenheid in Rijnmond en Drechtsteden, die beide ruim boven het landelijk gemiddelde zitten. Met gericht sectoraal beleid is het streven wel om het aantal banen in de Hoeksche Waard meer richting het landelijk gemiddelde te krijgen.

% Functiemenging (verhouding tussen banen en woningen) BBV Kengetal

Hieronder is weergegeven de verhouding tussen banen en woningen.

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Ons streven is te groeien naar het landelijk gemiddelde.

Wat mag het kosten?

In onderstaande tabel zijn, per taakveld, de baten, de lasten, de onttrekkingen aan reserves evenals de stortingen in reserves weergegeven die betrekking hebben op dit programma.

Welke verbonden partijen dragen bij aan onze doelstellingen?

Er zijn geen verbonden partijen die bijdragen aan de realisatie van onze doelstellingen op dit programma.

Welke investeringen voeren wij uit?

In onderstaand overzicht zijn de meerjarige (vervangings-)investeringen opgenomen die voor dit programma worden uitgevoerd. Dit betreffen de nieuwe investeringen waarvoor de raad nog geen investeringskrediet heeft gevoteerd. De afschrijvingslasten van deze investeringen zijn opgenomen in de meerjarenraming 2028-2030. In totaliteit worden voor dit programma 0,1 miljoen aan nieuwe/(vervangings)investeringen gepland.

Bij de vaststelling van deze begroting worden alleen de nieuwe investeringen (kredieten) voor het begrotingsjaar 2027 beschikbaar gesteld. De investeringen in de jaarschijven 2028 tot en met 2030 geven een (verdere) doorkijk van de verwachte investeringen in de komende jaren.

Welke taakstellingen hebben betrekking op dit programma?

Op dit programma zijn geen taakstellingen van toepassing.

Welke strategische risico’s en beheersmaatregelen zijn van toepassing?

Op dit programma zijn geen risico's van strategische aard geidentificeerd.