Programma 4 Onderwijs
Wat is onze ambitie?
De Hoeksche Waard staat voor een samenleving waarin ieder kind, ongeacht achtergrond of thuissituatie, gelijke kansen heeft om zich te ontwikkelen. Onderwijs is de sleutel tot kansengelijkheid, zelfredzaamheid en een vitale lokale gemeenschap.
Onze kernambities zijn:
- Elk kind in de Hoeksche Waard krijgt onderwijs in een duurzaam schoolgebouw.
- Alle peuters met een spraak-/taalachterstand gaan wekelijks extra dagen naar de kinderopvang (Voorschoolse Educatie).
- Elk kind verlaat het onderwijs met een startkwalificatie. Op (signalen van) verzuim en voortijdig schoolverlaten wordt snel gereageerd.
- Thuiszitters, kinderen die ingeschreven staan maar geen onderwijs volgen, worden weer op weg geholpen.
- Er is nauw contact tussen scholen en jeugdhulpverleners, zodat kwetsbare kinderen vroegtijdig worden gesignaleerd en ondersteund.
Indeling programma
Tot het programma Onderwijs behoren de taakvelden openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting en onderwijs(achterstanden)beleid. Uitvoering vindt plaats in samenwerking met schoolbesturen, kinderopvang, de GR Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J), de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en overige partners vanuit de Lokale Educatieve Agenda (LEA) Hoeksche Waard.
Wat gebeurt er om ons heen?
Trends en ontwikkelingen
Binnen onderwijs en kinderopvang doen zich nieuwe ontwikkelingen voor die uitdagingen met zich meebrengen. Tegelijk faciliteren we als gemeente een breed aanbod voor jeugd en ouders.
- Onderwijshuisvesting: In 2025 is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs vastgesteld voor de periode 2025-2030. Dit is in samenspraak met de schoolbesturen gedaan. In deze periode zal bijvoorbeeld het Praktijkonderwijs terugkomen in de Hoeksche Waard. Deze voorziening wordt meegenomen in de uitbreiding van het Actief College. Ook kan er een beroep gedaan worden op een financiële bijdrage voor groene schoolpleinen en inclusief onderwijs
- Taalonderwijs voor nieuwkomersleerlingen blijft vragen om aandacht, evenals de uitstroom naar regulier onderwijs.
- De Wet Terugdringen schoolverzuim die naar verwachting op 1 januari 2027 ingaat, vraagt om hernieuwde aandacht voor de benodigde inzet en formatie voor leerplicht in de gemeenten in Zuid-Holland Zuid.
- Het Rijk wil in 2035 inclusief onderwijs realiseren. Het doel is kinderen en jongeren dichtbij huis gelijkwaardig en volwaardig onderwijs te laten volgen.
- De samenwerking onderwijs, jeugdhulp en gemeente vraagt om verdere uitbreiding en versterking. Dit krijgt vorm in een gezamenlijk op te stellen Visie Inclusief onderwijs, het starten van Onderwijs Zorg Arrangementen (Kleurentuin en Samen Naar School Klas), het opstellen van de Lokale Educatieve Agenda 2027-2030 en het in praktijk brengen van de Hervormingsagenda Jeugd.
- In de kinderopvang werken we aan kansengelijkheid door de inzet van gesubsidieerde peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie.
- In het leerlingenvervoer zijn er veel wisselingen van chauffeurs. Dit leidt tot meer klachten van ouders. We blijven hierover in gesprek met de vervoerder.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?
Doelen, KPIs en ambities Onderwijs
De onderstaande tabel toont vier thematische doelen, elk voorzien van meetbare indicatoren daar waar die beschikbaar zijn. Indicatoren die verplicht zijn worden met (BBV) aangegeven.
Ambitie | Doel | Indicator | Normering/streefgetal | Resultaat | Wat gaan we ervoor doen? |
|---|---|---|---|---|---|
Bestaanszekerheid: Iedereen heeft toegang tot onderwijs, basisvoorzieningen en gelijke kansen op ontwikkeling(Visie SamenLeven) | Adequate onderwijshuis-vesting | % scholen dat voldoet aan wettelijke huisvestingsnor-men | 85% | Uitbreidingen IHP 2025-2030 uitgevoerd conform planning (De Fontein, Actief College, De Hoeksche School) | Invulling en uitvoering geven aan de projecten die in het Integraal Huisvestingsplan zijn opgenomen |
Scholen maken gebruik van regeling groene schoolpleinen (minimaal 5 in totaal) | |||||
Er zijn voldoende fysieke onderwijsplekken voor nieuwkomers | CA 36 - In gesprek met het COA en omliggende gemeentes om te komen tot een goede organisatie van het onderwijs voor kinderen die in het asielzoekerscentrum wonen | ||||
Gelijke kansen voor kinderen | Kinderen zijn ondersteund in hun taalontwikkeling | We financieren initiatieven zoals Boekstart in de Kinderopvang en Bibliotheek op School | |||
Spraakproblemen worden vroegtijdig gesignaleerd in het basisonderwijs | We kopen logopedische screening in voor leerlingen in groep 2 van het primair onderwijs | ||||
Stevige verbinding onderwijs-jeugdhulp conform LEA | We faciliteren de verbetering van de samenwerking onderwijs - jeugdhulp via de LEA 2027-2030 | ||||
Zoveel mogelijk peuters met een VVE-indicatie zijn bereikt | We financieren Jong JGZ voor de toeleiding van VVE-geïndiceerde peuters naar het VVE-aanbod in de kinderopvang en monitoren het bereik via de Peutermonitor | ||||
Er is kwalitatief goede VE op alle VE-locaties | We laten de GGD toezicht houden op alle VVE-locaties en financieren gemeentebrede deskundigheidsbevordering voor de pedagogisch beleidsmedewerkers VVE | ||||
Kinderen die vanwege afstand of beperking niet naar school kunnen op eigen kracht, kunnen een beroep doen op leerlingenvervoer | % gegronde klachten | Norm 0,2% gegronde klachten | Ophalen van data bij de vervoerder en sturen op de contractafspraken. | ||
% ritten binnen contractueel vastgestelde normen voor tijdigheid | Norm 96% van de ritten mag maximaal 90 minuten duren | ||||
Bestaanszekerheid: Elk kind verlaat het onderwijs met een startkwalificatie en perspectief op werk en participatie(Visie SamenLeven) | Leerplicht handhaving en voorkomen voortijdig schoolverlaten (VSV) en minder thuiszitters | % VSV zonder startkwalificatie – BBV | Percentage lager dan of gelijk aan 2% | Zoveel mogelijk jeugdigen nemen deel aan onderwijs en behalen startkwalificatie | We voeren de leerplichtwet uit via de Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J), afdeling Leerplicht en Vroegtijdig Schoolverlaten (LVS) |
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen 5-18 jr – BBV | Aantal kleiner dan of gelijk aan 1,8 | Regionale en lokale afspraken zijn gemaakt om thuiszitters tijdig te signaleren en voorzien van passend aanbod | We voeren de leerplichtwet uit via de Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J), afdeling Leerplicht en Vroegtijdig Schoolverlaten (LVS) | ||
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen 5-18 jr – BBV | Aantal kleiner dan of gelijk aan 11 | ||||
CA 34 Stimuleren natuureducatie op scholen |
Indicatoren en kengetallen Onderwijs
% scholen dat voldoet aan wettelijke huisvestingsnormen
Vanaf 2027 geven we weer hoeveel procent voldoet aan de wettelijke huisvestingsnormen.
In de Hoeksche Waard voldoen de schoolgebouwen aan de kwaliteitseisen. Het IHP loopt van 2025 tot 2030. De geplande projecten die onder het IHP vallen zijn in uitvoering of worden opgestart. Het betreft vaak projecten die over meerdere jaren lopen. Voorbeelden van projecten zijn uitbreidingen van de Fontein en het Actief College.
% Gegronde klachten
Hieronder is weergegeven wat het percentage gegronde klachten over het leerlingenvervoer is
Dit heeft betrekking op het schooljaar 2025-2026. De norm is 0,2%. Deze norm is vastgelegd in het contract met de vervoerder. In het schooljaar 2025-2026 is het aantal klachten onder de norm gebleven.
% ritten binnen de normtijd
Hieronder is weergegeven welk percentage van de ritten binnen de afgesproken normtijd van 90 minuten wordt uitgevoerd.
Tijdigheid | Hoeksche Waard |
|---|---|
2025 2026 | 100 |
Deze gegevens zijn alleen voor het schooljaar 2025-2026 beschikbaar. De vervoerder heeft voldaan aan de afgesproken maximale rittijden.
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) [%] BBV indicator
Hieronder is weergegeven welk percentage vroegtijdig schoolverlaters er is. VSV-ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv'ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan.
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) % | Hoeksche Waard | Nederland |
|---|---|---|
2022 | 2,0% | 2,4% |
2023 | 2,0% | 2,3% |
2024 | 1,8% | 2,3% |
2025 | 1,8% | 2,3% |
2026 | ||
2027 | 2% |
Het percentage vroegtijdig schoolverlaters in gemeente Hoeksche Waard ligt al sinds 2020 onder het landelijk gemiddelde.
Absoluut verzuim [per 1.000 leerlingen] BBV indicator
Hieronder is het aantal jongeren weergegeven dat absoluut verzuimt. Het betreft jongeren die een leer- of kwalificatieplicht hebben. Er is sprake van absoluut verzuim als jongeren niet bij een onderwijsinstelling ingeschreven staan en niet over een vrijstelling beschikken.
Absoluut verzuim [per 1.000 leerlingen] | Hoeksche Waard | Nederland |
|---|---|---|
2022 | 0,5 | 4,2 |
2023 | 1,5 | 6,3 |
2024 | 1,8 | 6,7 |
2025 | 0,9 | 7,4 |
2026 | ||
2027 | 1,8 |
Het aantal leerlingen dat absoluut verzuimt is laag en blijft ruim onder hetlandelijke gemiddelde.
Relatief verzuim [per 1.000 leerlingen] BBV Indicator |
Hieronder is het aantal leer-of kwalificatie-plichtige leerlingen (per 1000 leerlingen) weergegeven waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken.
Over de periode 2020 t/m 2024 is een lichte toename zichtbaar van relatief verzuim in de Hoeksche Waard. Dit is in lijn met de landelijke trend. Het aantal leerlingen dat relatief verzuimt ligt ruim onder het landelijk gemiddelde.
Welke verbonden partijen dragen bij aan onze doelstellingen?
De verbonden partij die bijdraagt aan onze doelstellingen is:
GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid. Deze GR is een gemeenschappelijke regeling waarin de tien gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid samenwerken. De dienst behartigt de belangen van de deelnemers door sturing, ordening, integratie en, in voorkomende gevallen, door uitvoering in de taakvelden publieke gezondheid, onderwijs, jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning; meer in het bijzonder leerplicht en toezicht en handhaving kinderopvang.
Voor verdere toelichting hierop verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen in deze begroting.
Wat mag het kosten?
In onderstaande tabel zijn, per taakveld, de baten, de lasten, de onttrekkingen aan reserves evenals de stortingen in reserves weergegeven die betrekking hebben op dit programma.
Taakveld | Werkelijk 2025 | Actuele begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
4.1 Openbaar basisonderwijs | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
4.2 Onderwijshuisvesting | 239 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 1.597 | 1.853 | 206 | 206 | 206 | 206 |
Totaal baten | 1.837 | 1.853 | 206 | 206 | 206 | 206 |
0.10 Mutaties reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
4.1 Openbaar basisonderwijs | -752 | -693 | -785 | -786 | -786 | -786 |
4.2 Onderwijshuisvesting | -3.394 | -3.382 | -2.979 | -3.088 | -3.794 | -3.823 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -4.378 | -5.027 | -3.629 | -3.601 | -3.599 | -3.598 |
Totaal lasten | -8.524 | -9.102 | -7.393 | -7.475 | -8.179 | -8.207 |
Totaalsaldo van baten en lasten | -6.687 | -7.249 | -7.188 | -7.270 | -7.974 | -8.001 |
4.2 Onderwijshuisvesting | 0 | 925 | 0 | 0 | 0 | 0 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 20 | 40 | 34 | 0 | 0 | 0 |
Totaal onttrekkingen reserves | 20 | 965 | 34 | 0 | 0 | 0 |
4.2 Onderwijshuisvesting | 0 | -300 | 0 | 0 | 0 | 0 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 10 | 10 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Totaal stortingen reserves | 10 | -290 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Geraamd resultaat programma 4 Onderwijs | -6.657 | -6.574 | -7.154 | -7.270 | -7.974 | -8.001 |
Welke investeringen voeren wij uit?
Voor dit programma zijn geen nieuwe (vervangings-)investeringen gepland, buiten de reeds door de raad vastgestelde investeringen in het kader van onderwijshuisvesting.
Welke taakstellingen hebben betrekking op dit programma?
Op dit programma zijn geen taakstellingen van toepassing.
Welke strategische risico’s en beheersmaatregelen zijn van toepassing?
De onderstaande tabel geeft een overzicht van de strategische risico's die betrekking hebben op dit programma. In de paragraaf Weerstandsvermogen & Risicobeheersing is het totaal van alle risico's opgenomen met daarbij de berekening van het (benodigde) weerstandsvermogen.
(Bedragen * €1.000)
Risico omschrijving | Oorzaak | Gevolgen | Kans | Financieel maximum | Beheersmaatregelen |
|---|---|---|---|---|---|
Als de Hoge Raad de gemeente in het ongelijk stelt, mag de Belastingdienst een naheffing opleggen aangaande de verrekende BTW op de bouw van de Brede School (De Meerwaarde). | Tijdens de bouw van de Brede School (De Meerwaarde) heeft de voormalige gemeente Strijen de BTW op de bouw verrekend in de aangifte. De Belastingdienst heeft een naheffingsaanslag opgelegd waartegen wij bezwaar hebben aangetekend. | De gemeente loopt het risico dat een naheffing moet worden betaald. | 50 | 850 |
