Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie

Wat is onze ambitie?

De Hoeksche Waard staat voor het faciliteren van actieve inwoners, sport en cultuur en het ondersteunen van initiatieven die bijdragen aan de levendigheid van dorpen en kernen.

Onze kernambities zijn:

Sportstimulering en sportaccommodaties

• Sport levert een bijdrage aan gezondheid, een sociaal netwerk en draagt bij aan de levendigheid en leefbaarheid van een dorp.
• Elke euro die we investeren in sport, levert € 2,76 op aan maatschappelijke opbrengst (SROI).
• We streven naar een passend en eerlijk systeem van (huur-)tarieven, beheer- en onderhoudsafspraken.
• In 2027 is een nieuwe nota sport en bewegen opgesteld die richting geeft aan het sportbeleid voor de komende jaren.

Cultuur en erfgoed

• De behoefte aan ontmoeting, saamhorigheid, inclusie en zingeving blijft groot; cultuur en erfgoed versterken de sociale basis.
• Culturele activiteiten, erfgoed en een rijk verenigingsleven stimuleren participatie, talentontwikkeling en de identiteit van de Hoeksche Waard.
• We streven naar een passend en eerlijk systeem voor betaalbare culturele voorzieningen.
• Erfgoed versterkt de identiteit van de Hoeksche Waard en draagt bij aan het behoud en de overdracht van lokale verhalen, tradities en geschiedenis.
• In 2027 zijn een vernieuwde cultuurnota en erfgoednota opgesteld die richting geven aan het cultuur- en erfgoedbeleid voor de komende jaren.

Bibliotheekwerk

• De bibliotheek speelt een steeds grotere rol in het versterken van basisvaardigheden zoals lezen, taalvaardigheid en digitale geletterdheid.
• Door de toenemende digitalisering groeit het belang van de bibliotheek als laagdrempelige voorziening waar inwoners terecht kunnen voor informatie, advies en ondersteuning.
• De bibliotheek vervult een verbindende rol op het gebied van educatie, informatie en cultuur, biedt ruimte voor ontmoeting, kennisdeling en kennisdeling en draagt bij aan een inclusieve samenleving.

Indeling programma (structuur)

Tot programma Sport, Cultuur en Recreatie behoren de taakvelden sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, musea, cultureel erfgoed en media. Ook het subsidiebeleid en welzijnswerk zijn in dit programma ondergebracht.

Wat gebeurt er om ons heen?

Beëindiging SPUK Stimulering Sport en Brede regeling combinatiefuncties

Op 31 december 2026 loopt het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) af. Daarmee worden ook de SPUK Stimulering Sport en de Brede regeling combinatiefuncties op die datum beëindigd. De beide regelingen komen terug in een nieuwe SPUK regeling, waarvan de inhoudelijke en financiële kaders pas na Prinsjesdag 2026 bekend zijn gemaakt.

Cultuurparticipatie en lokale identiteit

Het landelijke cultuurbeleid stimuleert cultuurparticipatie, cultuureducatie en talentontwikkeling. Ook wordt het belang van amateurkunst, verenigingen en culturele activiteiten benadrukt als bijdrage aan betrokkenheid, gemeenschapsvorming en het versterken van de lokale identiteit.

Uitdagingen maatschappelijke organisaties

Maatschappelijke organisaties hebben te maken met uitdagingen zoals stijgende kosten, personeelstekorten, afhankelijkheid van vrijwilligers en huisvestingsvraagstukken.

Wettelijke zorgplicht voor gemeenten als gevolg van gewijzigde wet openbare bibliotheekvoorzieningen

De gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) brengt een wettelijke zorgplicht voor gemeenten met zich mee. In 2027 wordt daarom een meerjarenbibliotheekbeleidsplan opgesteld.

Erfgoed en de Omgevingswet

De Omgevingswet heeft erfgoed een prominentere rol toebedeeld, wat extra inzet vereist om beschermde monumenten en hun omgeving te beschermen, en strategisch beleid te borgen.

Erfgoed in relatie tot het Verdrag van Faro

Nederland ondertekende in 2024 het Verdrag van Faro. Het Verdrag van Faro stelt de mens en de samenleving centraal bij cultureel erfgoed. Het verdrag gaat uit van de gedachte dat erfgoed niet alleen draait om het behouden van monumenten, voorwerpen en tradities, maar ook om de betekenis die mensen eraan geven. Concreet kan invulling worden gegeven aan het verdrag door bijvoorbeeld bewoners te laten meedenken over de inrichting en ontwikkeling van historische gebieden, en/of ruimte en subsidie te geven aan burgerinitiatieven rond erfgoed.

Aanwijzingsprogramma Post65-architectuur

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is bezig met een aanwijzingsprogramma voor Post65-architectuur. Onze gemeente bezit veel bouwwerken uit de periode van na 1965. In 2028 beginnen we met een inventarisatie van dit erfgoed, waarna een aanwijzingsprogramma voor monumentale panden uit deze periode wordt opgestart.

Geschenkwoningen aanwijzen als rijksmonument

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft een selectie gemaakt van zogeheten geschenkwoningen die zij wil aanwijzen als rijksmonument. De beoogde panden hebben op dit moment al vanuit het Rijk een voorbescherming opgelegd gekregen, in aanloop naar de definitieve aanwijzing. De definitieve aanwijzing zal in 2027 of 2028 plaatsvinden. In onze gemeente heeft het Rijk het ensemble van 8 geschenkwoningen aan het Osloplein in Puttershoek geselecteerd.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Doelen, KPIs en ambities Sport, cultuur en recreatie

Indicatoren en kengetallen Sport, cultuur en recreatie

% Niet-sporters t.o.v. bevolking 19 jaar en ouder BBV indicator

Hieronder is weergegeven het percentage niet-sporters ten opzichte van de bevolking in de leeftijdscategorie 19 jaar en ouder.

In de tabel is het percentage niet-sporters in de Hoeksche Waard in de afgelopen jaren hoger dan het landelijk gemiddelde. Een belangrijke reden voor het hogere percentage in de Hoeksche Waard is gelegen in de demografische samenstelling, waarbij er sprake is van een hogere vergrijzing.

Doelen, KPIs en ambities Erfgoed

Wat mag het kosten?

In onderstaande tabel zijn, per taakveld, de baten, de lasten, de onttrekkingen aan reserves evenals de stortingen in reserves weergegeven die betrekking hebben op dit programma.

Welke verbonden partijen dragen bij aan onze doelstellingen?

Bres Accommodaties BV

De vennootschap heeft met name het doel:

• Het exploiteren en beheren van binnensport-, recreatie-, welzijns- en cultuurfaciliteiten en het (technisch) onderhouden van (overig) vastgoed in gemeente Hoeksche Waard.

Voor verdere toelichting hierop verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen in deze begroting.

Welke investeringen voeren wij uit?

In onderstaand overzicht zijn de meerjarige (vervangings-)investeringen opgenomen die voor dit programma worden uitgevoerd. Dit betreffen de nieuwe investeringen waarvoor de raad nog geen investeringskrediet heeft gevoteerd. De afschrijvingslasten van deze investeringen zijn opgenomen in de meerjarenraming 2028-2030. In totaliteit worden voor dit programma ongeveer 5 miljoen aan nieuwe/(vervangings-)investeringen gepland.

Bij de vaststelling van deze begroting worden uitsluitend de nieuwe investeringen (kredieten) voor het begrotingsjaar 2027 beschikbaar gesteld. De investeringen in de jaarschijven 2028 tot en met 2030 geven een (verdere) doorkijk van de verwachte investeringen in de komende jaren.

Welke taakstellingen hebben betrekking op dit programma?

De taakstelling subsidies, zie programma 6.

Welke strategische risico’s en beheersmaatregelen zijn van toepassing?

De onderstaande tabel geeft een overzicht van de strategische risico's die betrekking hebben op dit programma. In de paragraaf Weerstandsvermogen & Risicobeheersing is het totaal van alle risico's opgenomen met daarbij de berekening van het (benodigde) weerstandsvermogen.

(Bedragen * €1.000)